Mới sáng mà não đã muốn sập. Làm thủ tục hành chính online thì phải quét thẻ căn cước đi quét lại mấy lần, đến chỗ khám sức khỏe lại phải giải thích lại mấy điều đã báo trước rồi. Vậy mà buổi khám vẫn chưa xong. Khám xong còn phải lên ủy ban thành phố. Theo lý thì vai của mình hôm nay chỉ là "người dùng dịch vụ". Nhưng tới giữa chừng thì nhìn kiểu gì cũng thấy mình đã thành món hàng chạy trên dây chuyền kiểm tra, kiêm thợ dò lỗi không công cho hệ thống hành chính.
1. Khám sức khỏe mất khoảng 1 tiếng rưỡi, không có điện thoại là dài lắm
Từng mục khám thì nhanh. Cái chính là chờ. Đăng ký, đo chiều cao cân nặng, lấy máu, đo thị lực, đo thính lực, điện tim, chụp X-quang phổi, gặp bác sĩ. Giữa mỗi bước ngắn đều có một khoảng "chờ tới lượt gọi tên". Mấy lần khám ở công ty trước đây, nhân viên ngồi thành một hàng ngang, người khám cứ dịch sang bên. Lần này phòng cố định, người khám phải đi vòng quanh tòa nhà. May mà có mang điện thoại. Không thì suốt 1 tiếng rưỡi chắc mình sẽ ở chế độ Anya: "Vẫn... chưa tới lượt hả...?"
2. Áo khám mở phía trước, hành lang yên ắng: đây là spa đá nóng à?
Thay đồ xong là áo khám mở phía trước với quần short. Hành lang yên tĩnh, ghế sofa, tiếng gọi số, đi từ phòng này sang phòng khác rồi lại ngồi chờ. Y như đi spa đá nóng kiểu Nhật. Đến giọng nhân viên hướng dẫn cũng hay một cách kỳ lạ. Có lúc thấy giống đi trung tâm chăm sóc sức khỏe thư giãn hơn là đi khám. Có điều ở phòng tiếp theo không phải phiến đá nóng mà là điện tim. Nằm xuống, im lặng, không cử động, rồi chờ. Đưa điều kiện này cho người thiếu ngủ thì khác gì bắt đầu giấc ngủ trưa. Mình suýt ngủ thật luôn.
3. Cô lấy máu tay nghề cao, và mấy người "cùng lô hàng" với mình
Người lấy máu nhìn là biết dân lâu năm, cực kỳ yên tâm. Kim đâm vào gần như không đau. Mình buột miệng "Không đau gì hết", và câu trả lời là "Ồ, tốt quá. Rồi, tiếp theo nha". Lời khen được xử lý trong 0,5 giây, chuyển ngay sang bước tiếp. Với mình đó là tay nghề thần thánh, còn với cô ấy chắc mình chỉ là một ca trong cả đống người hôm đó.
Thêm nữa, mấy người đăng ký gần giờ với mình thì ở mục nào cũng đứng trước hoặc sau mình. Cùng một cái tên được gọi trước phòng đo mắt, trước phòng điện tim, trước phòng chụp X-quang. Chưa nói với nhau câu nào mà vẫn nhớ tên. Đến lúc sau mình còn tự theo dõi tiến độ: "Ồ, người cùng lô đã đo điện tim xong rồi kìa." Đi khám sức khỏe mà tự dưng có cảm giác đồng khóa kỳ quặc.
4. Thị lực 1,5 và 1,2. Đo thính lực là minigame độ khó cao
Đo thị lực lần này thấy khó hơn mọi khi. Kết quả báo một mắt 1,5, mắt kia 1,2 (Nhật dùng thang thị lực thập phân). "Ồ, đo tới tận 1,5 luôn à", mình hơi bất ngờ. Đo thính lực còn giống game hơn. "Vừa rồi có tiếng không?" "Đây là tiếng máy à?" "Bấm chưa? Chưa à?" Là trò đoán xem âm thanh siêu nhỏ đó có thật hay không.
Theo quy định ở Nhật, khám sức khỏe khi mới vào làm có mục đo thính lực với âm 1.000Hz và 4.000Hz.[1] Tài liệu của Bộ Y tế Nhật cũng giải thích đây là bài kiểm tra xem có nghe được âm ở một mức âm lượng nhất định không.[2] Lần này chỉ là mình cảm thấy "hình như sát nút lắm", còn kết quả thì chưa biết ngay tại chỗ. Nên mình không tự kết luận là thính lực giảm. Nhưng xét như một trò chơi thì rõ ràng là độ khó cao.
5. Khám xong. Phần thưởng là 1 đồng xu máy bán nước. Trang bị Monster rồi lên ủy ban
Chạy hết dây chuyền khám khoảng 1 tiếng rưỡi, mình được đưa một đồng xu để lấy miễn phí 1 chai nước ở máy bán hàng tự động. Chọn gì đây? Không phải nước lọc. Không phải trà. Chọn lon Monster trông đắt nhất. Một người thiếu ngủ, bị thủ tục online đánh cho tơi tả, phải giải thích lại thông tin lúc khám, suýt ngủ gật khi đo điện tim, giờ trang bị nước tăng lực. Trong game RPG thì đây rõ ràng là dấu hiệu còn một màn nữa. Và có thật: ủy ban thành phố.
6. Ở ủy ban: "Nhập giúp em nha." Quầy có người thật là đỉnh nhất
Sáng làm online, mình tự nhập hết, quét thẻ cũng mấy lần. Nên tới ủy ban mình đổi chiến thuật. Địa chỉ mới thì đưa màn hình điện thoại ra: "Ghi ở đây ạ." Còn lại để nhân viên nhập giúp. Nhàn hết sức. Mình chỉ cần đưa thông tin cần thiết. Tiện thể còn than luôn chuyện sáng nay thủ tục online mãi không qua.
Làm online thì người dùng kiêm luôn người nhập liệu, người xác thực danh tính và người xử lý sự cố. Ở quầy thì có người thật nhập cho. Quầy có người thật, đỉnh thật.
7. "Sao lại ghi là Bảo hiểm Y tế Quốc dân nhỉ?" Người ngoài ngành lần theo ngày tháng ra nguyên nhân
Giữa chừng, nhân viên nhìn giấy tờ cũ rồi nói: "Sao lại ghi là Bảo hiểm Y tế Quốc dân nhỉ?" Mình cũng đâu phải chuyên gia về chế độ. Nhưng mình nhìn thứ tự ngày tháng trên giấy tờ. Đó là thông tin hồi mới rời nhà bố mẹ ra ở riêng, trước khi đi làm. Nên mình nói: "Em không rành lắm, nhưng có phải vì đây là thông tin làm từ trước khi em đi làm không ạ?"
Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, Bảo hiểm Y tế Quốc dân về nguyên tắc dành cho người có địa chỉ ở Nhật và không tham gia bảo hiểm y tế khác như bảo hiểm của công ty.[3] Nếu đúng là hồ sơ từ trước khi đi làm và vào bảo hiểm công ty, thì việc hiện ra thông tin Bảo hiểm Y tế Quốc dân là hợp lý. Mình không khẳng định gì về chế độ cả. Chỉ nhìn ngày tháng trên giấy rồi hỏi "Có phải do cái này không?" Người dùng hôm nay đã tiến tới mức phân tích nguyên nhân lỗi cho hệ thống của ủy ban. Lương thì vẫn chưa có.
8. Đăng ký chuyển đến phải làm sau khi chuyển nhà, vậy mà nghe nói nhiều người tới sớm lắm
Đăng ký chuyển đến không làm trước khi chuyển nhà. Hướng dẫn chính thức của Mynaportal cũng ghi phải nộp trong vòng 14 ngày kể từ ngày thực sự bắt đầu sống ở địa chỉ mới.[4] Nên lần này mình chưa làm.
Nhưng hỏi ở quầy thì nghe nói có khá nhiều người tới định đăng ký chuyển đến trước khi chuyển nhà. Chắc vì cái ý "hôm nay làm xong hết một lượt" nó thắng. Hiểu mà, nhưng đăng ký cư trú đâu phải đặt chỗ trước cho tương lai.
9. Đăng ký chuyển đi trước 15 ngày: "Nếu bận thì bên chị nhận cho" → "Vậy cứ coi như em bận đi haha"
Mình cũng hỏi luôn khi nào làm đăng ký chuyển đi. Quầy đó thường hướng dẫn làm khoảng 1-2 tuần trước khi chuyển. Theo lịch của mình là trước 15 ngày. Sớm đúng một ngày. Thế là nhân viên nói đại ý là nếu có lý do bận thì vẫn nhận được.
Mình liền nói: "Vậy cứ coi như em bận đi haha." Nhân viên cũng: "Ừ, coi như vậy nha haha." Nói chuyện nhẹ nhàng vậy thôi là thủ tục chạy tiếp.
Đây không phải "quy tắc 15 ngày" áp dụng toàn nước Nhật. Chỉ là quầy đó linh động riêng cho mình lần này. Làm online thì quét thẻ bao nhiêu lần cửa cũng không mở, còn ở quầy, người với người nói chuyện là nới được một ngày. Khác biệt giữa hệ thống và con người lớn thật.
10. Kết luận: cả ngày dò lỗi không công. Trả lương đây
Sáng: tái hiện lỗi thủ tục online. Lúc khám: giải thích lại thông tin đã báo trước. Mặc áo kiểu spa đi trên dây chuyền. Suýt ngủ khi đo điện tim. Tốc độ thần sầu của cô lấy máu. Nhớ tên người cùng lô. Minigame thị lực và thính lực độ khó cao. Phần thưởng là đồng xu máy bán nước. Trang bị Monster, lên ủy ban. Nhờ nhân viên nhập giúp, tự lần ngày tháng ra nguyên nhân có thể khiến hiện Bảo hiểm Y tế Quốc dân, và xác nhận luôn thời điểm làm đăng ký chuyển đến, chuyển đi.
Nếu viết việc hôm nay vào CV thì là: đánh giá trải nghiệm người dùng xuyên suốt dịch vụ hành chính và y tế, tái hiện lỗi, xác nhận yêu cầu, kiểm tra tính khớp của dữ liệu, phân tích nguyên nhân gốc dựa trên trình tự thời gian.
Thù lao: 1 lon Monster.
Có gì đó sai sai.
Trả lương đây.
